In onze gemeente bevindt zich aan de rand het CollectieCentrum Nederland (CC NL). Hier bevinden zich de niet tentoongestelde kunstwerken, van onder andere het Rijksmuseum. Nu organiseren zij daar tastworkshops. Hier kunnen blinde en slechtziende mensen objecten voelen onder leiding van een conservator en die dan vertelt over de herkomst en de materialen van het voorwerp. Om meer aan de weet te komen over toegankelijkheid hadden we recentelijk een gesprek met Cathelijne Denekamp. Zij werkt al 14 jaar in het Rijksmuseum in Amsterdam en toegankelijkheid is al een aantal jaren haar aandachtsgebied.
“Ik weet niet en voel het ook niet aan de lijve”
Als leidraad hanteert dit museum ook de richtlijnen vanuit het VN verdrag Handicap, zodat het motto van en voor iedereen hoog in het vaandel staat. Hiermee geef je iedereen het recht om zijn of haar geschiedenis te kunnen zien. Haar betrokkenheid bij dit onderwerp is in haar ogen ontstaan door: Trekken, duwen, dingen voor elkaar boxen, mensen overtuigen en bewust maken van bijzondere zaken. Hierdoor werd zij gevraagd om deze functie op zich te nemen en er was toendertijd veel werk in te verzetten. Zelf zegt zij over het hebben van geen beperking voor deze functie het volgende: “Ik weet niet en voel het ook niet aan de lijve hoe het is om buiten gesloten te worden door je lichaam en daardoor niet in ons gebouw e.a. in kunt komen. Maar doordat ik nu met mijn functie een spin in het web ben, kan ik met alle ingebrachte ideeën de juiste mensen bij elkaar brengen. Totdat ik een aantal jaren geleden in aanraking kwam met Changing Places. Hierin worden grote kinderen liggend verschoond en waardoor kinderen met deze beperking ons museum kunnen komen bezoeken. Ik luister dus heel goed waar er behoefte aan is en daar werk ik aan samen met de mensen die dit nodig hebben.” In haar ogen moet dus een museum fysiek, digitaal, sociaal en ook belangrijk is dat jezelf herkend, want zoals geschreven je komt hier om de geschiedenis van iedereen te zien. Het is daarom belangrijk dat in dit museum ook de verhalen vertelt worden van mensen met een beperking. Denk dan aan kunst die door mensen met beperking is gemaakt en ook over mensen met beperking laten zien in dit museum.
Om dit te realiseren is er een wetenschappelijk medewerker aangesteld die dit onderzoekt en waardoor dit soort verhalen aan het licht komen. Hierna wordt dit dan ook naar buiten gebracht.
De toegangsweg die het rijksmuseum nu loopt
Inmiddels is er een boek Onbeperkt Toegankelijk geschreven. Op 3 oktober 2022 werd het eerste exemplaar aangeboden aan de toenmalige minister Helder van het ministerie van VWS. In dit boek wordt je meegenomen in een reis die zij zijn gestart op weg naar een toegankelijk Rijksmuseum. Een reis die we met mensen met een beperking en hun belangenorganisaties maken en waar we veel van leren. Dit is geen how-to boek waarin we vertellen hoe het moet. Want elke organisatie is anders en heeft haar eigen uitdagingen, mogelijkheden en ambities. We delen hoe we het hebben aangepakt, waar we tegenaan liepen, wat er goed ging en wat niet en wat ons nog te doen staat. Het boek moet een handreiking zijn voor provinciale, regionale en lokale musea. De vraag die zich opdoemt is wat zij gaan doen. Zo kun je in het CollectieCentrum Nederland (CC NL) kunst goed voelen, aanraken en dichtbij zien. Een ander iets is dat het rijksmuseum jaarlijks een congres organiseert over toegankelijkheid. Zo heeft men recentelijk aandacht geschonken aan doven en slechthorendheid en vorig jaar was het onderwerp blind en slechtzien. Diverse musea uit ons land bezoeken deze.
Amersfoort midden in het land en is toegankelijk
Cathelijne is daarnaast bezig om een leergang op te zetten voor mensen die in musea werken, om daarin te praten en te overleggen hoe een museum toegankelijk gemaakt kan worden. “En dan gaat het niet over hoe hoog iets moet zijn of hoe maak je een rondleiding met blinde mensen. De vraag is hoe bed je toegankelijkheid in je strategieën en in je visie, zodat het duurzaam blijft in een musea. En dat het hiermee niet blijft tot b.v. maar een rondleiding voor mensen met een beperking en ook weer weg valt.” Aldus Cathelijne.
“In een toegankelijker wereld is niemand meer beperkt”
Tot slot: Na alle info over toegankelijkheid doen we aan haar de uitnodiging om komend jaar een onbeperkt congres te organiseren in onze stad. “Dat vind ik nu al fantastisch, omdat jullie hele mooie musea hebben. Ik zou het mooi vinden als onbeperkt Amersfoort dit samen met een van jullie musea dit wil opzetten. Een en een = twee! Ik wil gewoon dat het eerlijk en gelijkwaardig is. Iedereen moet mee kunnen doen en alles moet meer toegankelijker worden. Door kennis te delen met elkaar, daar draag ik graag aan bij!”
Promo: Gastvrijheid voor mensen met een beperking in het Rijksmuseum
Wil je meer weten of lezen over dit onderwerp, ga hier naar de website van het rijksmuseum
Tot slot doe met ons mee en stuur jouw toegankelijkheid artikel naar ons via het emailadres: info@onbeperktamersfoort.nl
Om de twee weken stuurt het Rijksmuseum, sinds 2020, elke twee weken een brief naar ruim 1000 mensen. In de nieuwsbrief van 23 maart jl. lazen we een bijdrage van Cathelijne Denekamp. In deze brief lazen we een verrassende quote van filmmaker Mari Sanders: “Wow, wat een lekker ding is dit” Met deze verrassen quote van Mari keek zij verbaasd en vroeg me af wie hij bedoelde, want de hoofdpersoon vond zij eigenlijk maar een griezelig oud mannetje. ‘Nee’, zei Mari,’ die man linksonder, die op zijn knieën zit, met zijn ontblote bovenlijf. Kijk eens naar zijn spierbundels!’
